Horsemanship

Natuurlijk bekappen (vervolg)

(vorige pagina)

Je zou verwachten dat het begrip “Natuurlijk Bekappen” simpel en éénduidig is: het is immers natuurlijk! Helaas is het niet zo eenvoudig. Er zijn zelfs meerdere opvattingen van wat ‘natuurlijk’ is. Dit is misschien verwarrend maar het laat zien dat de wetenschap op het gebied van paarden(-hoeven) zich nog steeds ontwikkelt. Ik zal hieronder proberen mijn visie en mijn werkwijze duidelijk te maken.

“Natuurlijk Bekappen”. Het lijkt een paradox: in de natuur worden paarden immers niet bekapt! In feite is er niks natuurlijk aan… Wat wordt er dan mee bedoeld? Wat mij betreft dit: Je kijkt naar de natuur (wilde paarden) en imiteert wat er op een natuurlijke manier met hun hoeven gebeurt in je trim op gedomesticeerde paarden. Waarom doen we dat? We willen dat gedomesticeerde paarden hoeven hebben die even goed functioneren als die van hun wilde soortgenoten, uiteraard zonder hoefijzers.

We moeten gedomesticeerde paarden trimmen omdat hun hoeven niet op de zelfde manier groeien en afslijten als die van wilde paarden. Er zijn allerlei aspecten die de groei en slijtage van de hoeven van onze paarden beïnvloeden. Eerste verschil is uiteraard dat ze bereden worden. Hun bewegingen worden minder natuurlijk, wat van invloed is op de hoefslijtage. Verder bewegen onze paarden minder dan hun soortgenoten, ze staan zelfs vaak lange tijd stil terwijl wilde paarden een groot deel van de dag onderweg zijn. De bodem waarop onze paarden lopen is vaak veel zachter, het voer is anders, etc.

Over het algemeen kun je stellen dat er in de gedomesticeerde paardenwereld veel minder van de hoeven wordt geëist dan in het wild. Je kunt het een beetje vergelijken met bijvoorbeeld een ‘arme Afrikaan’ die geen schoenen draagt maar de hele dag op blote voeten buiten loopt. Zijn voeten zullen veel meer eelt hebben dan die van iemand in de westerse wereld die ook nog eens schoenen (“hoefijzers”) draagt.

De hoeven van gedomesticeerde paarden proberen zich aan de weinig eisende situatie aan te passen: als ze niet bekapt worden gaan ze minder hard groeien, de hoefwand wordt dunner, er komen spleten en er breken stukken af. Ze worden vaak week en krijgen een onnatuurlijke vorm. Zolang een paard op zachte grond loopt kan hij zich over het algemeen nog wel goed redden maar als hij op hardere bodem wordt gereden is dat pijnlijk.

Bij een beslagen paard is dit degeneratieproces nog veel sterker, immers de hoeven maken nooit direct contact met de grond waardoor ze sterker zouden worden. Maar bij hoeven met ijzers gebeurt nog meer: Sta eens even stil bij het concept van hoeven: ze groeien omdat ze gemaakt zijn om af te slijten! In feite loopt een beslagen paard altijd op te lange hoeven want ze slijten niet af. IJzers verhinderen dit natuurlijke proces. Daar komen nog de andere negatieve effecten van hoefijzers bij:
Hoeven groeien conisch (aan de onderkant zijn ze groter dan bij de kroonrand. Het ijzer dwingt de hoef rechter naar beneden te groeien waardoor de hoeven nauw worden (contraheren). Hierdoor wordt de bloedsomloop in de hoef afgekneld (voel maar eens: ‘blote voeten’ voelen veel warmer aan dan hoeven met ijzers). De bloedcirculatie in de hoeven is belangrijk voor de gezondheid van het hele paard.

Tijdens het lopen profiteert een beslagen paard niet van de optimale schokdemping die hij van nature heeft. Door de welving in de zool zet de natuurlijke hoef aan de onderkant uit wanneer hij de grond raakt en gewicht gaat dragen. Bij een hoef met ijzer kan dit alleen aan de achterkant, voorbij de hoefnagels. Dit geeft een grote belasting voor de gewrichten en pezen. Trouwens, ooit wel eens gejogd op asfalt in sandalen met metalen zolen?

Goed, laten we er even van uit gaan dat we een gedomesticeerd paard hebben waar we de ijzers hebben afgehaald. Hij is waarschijnlijk een ‘tenderfoot’. De hoeven zijn zacht, misschien brokkelig, de wand is dun etc. Wat kan de Natuurlijke Trimmer dan voor hem doen?

Elk paard heeft in zijn genen de blauwdruk van de hoeven die hij eigenlijk ‘wil’ hebben. Net zo als wanneer je een wondje hebt: het lichaam ‘wil’ het geblesseerde deel weer terugbrengen zoals het was: de wond heelt. Die natuurlijke helingskracht is waar de trimmer mee samenwerkt. Als je gaat trimmen moet je dus enerzijds weten waar de hoef eigenlijk ‘heen wil’ en anderzijds kunnen vaststellen wat de factoren zijn die dit natuurlijke proces verstoren.